Anders & Andersen

circular service design

Mijn ontwerpmethode

Houvast in de wereld van circulaire processen
Let’s face it: het ontwerpen van een digitaal product is een uitdagend traject. En helemaal als het gaat om software die grip geeft op circulaire processen. Gelukkig heb ik een goede ontwerpmethode die houvast biedt, en ruimte om te leren van de onderweg opgedane inzichten.

Uitdaging: digitale producten

Digitale producten hebben meestal invloed op vele plekken in een organisatie. Daarom zijn er veel stakeholders, afdelingen, processen en gebruikers bij betrokken. Het is een uitdaging om dit hele landschap in beeld te krijgen en te managen. Al die uitdagingen kunnen leiden tot verzanding. Door de complexiteit verzanden pogingen om een digitaal product te bouwen in het verzamelen van informatie, het opstellen van requirements en lange besprekingen, zonder een stap dichter bij hun product te komen. Ook kan het leiden tot tunnelvisie. Bij de start van het product wordt een einddoel vastgesteld. Door koppigheid, angst en interne processen wordt vervolgens in een rechte lijn naar dit einddoel toegewerkt. Zonder onderweg te kunnen leren of te valideren of de bedachte ideeën en concepten het gewenste effect hebben. Pas als het product ontwikkeld is blijkt dan helaas vaak dat dit niet zo is.

Uitdaging: circulaire processen

Circulaire processen zijn nog geen business as usual. Want business as usual, dat is nog steeds de lineaire economie. Die kennen we nu al zo'n 200 jaar. Het is een complex systeem, maar we zijn eraan gewend en begrijpen hoe het werkt. En hoe complex ook, het proces is, de naam zegt het al, in de kern een rechte lijn. De circulaire economie leren we pas net kennen. En naast dat deze nieuw is, zijn de processen in de kern ook veel complexer; dankzij al die cirkels heeft alles met alles te maken! We moeten nog veel leren over hoe we dit het best kunnen laten werken.

Een goede ontwerpmethode

Als je een digitaal product voor de circulaire economie gaat ontwerpen is een goede ontwerpmethode daarom essentieel. Een ontwerpmethode die ruimte biedt om nieuwe dingen te leren. Om die nieuwe inzichten direct toe te passen in je ontwerp. En om continu te valideren of je op de goede weg bent, en bij te sturen als dat even niet zo blijkt te zijn. Mijn ontwerpmethode bestaat uit 5 soorten stappen:
  • In kaart brengen
  • Schetsen
  • Prototypen
  • Testen
  • Definitief maken
Deze stappen zijn bewust klein. Ze hebben een doorlooptijd van twee weken, en eindigen met een go-no-go moment. Zo hou je als opdrachtgever maximale controle over het proces.

Stap: In kaart brengen

Ieder ontwerptraject begint met het in kaart brengen van de context van het project. Wie zijn de eindgebruikers van het product? Welke processen vinden er plaats? Welke stakeholders zijn er bij betrokken? Naast de context bepalen we een duidelijk einddoel van je product. Welk probleem wil je oplossen? Lees hier meer over in de download “Word verliefd op je probleem!” Wanneer de context en het doel duidelijk zijn beginnen we aan het iteratieve deel van het ontwerpproces. Dit bestaat uit 3 soorten stappen: schetsen, prototypen en testen.

Stap: Schetsen

In de schets stap gaat het er om veel verschillende ideeën te genereren; divergeren. We bedenken allerlei verschillende manieren om het probleem op te lossen. Zo krijgen we een breed beeld, en kijken we ook buiten de gebaande paden.

Stap: Prototypen

De prototype stap begint met het maken van keuzes uit al die ideeën; convergeren. We selecteren de beste elementen uit de verschillende schetsen. Uiteindelijk houden we één idee over. Dit werken we uit tot een prototype dat we kunnen testen.

Stap: Testen

Tot nu toe zijn al onze stappen gebaseerd op aannames, dus hoog tijd om deze te valideren! In de test stap testen we ons prototype met minimaal 5 eindgebruikers uit de doelgroep van je product. Zo leren we of onze aannames kloppen, of de eindgebruikers ons ontwerp begrijpen en waarderen, of onze oplossing werkt, en wat de verbeterpunten zijn. Na het testen hebben we de hele iteratieve cyclus 1x doorlopen. Op basis van de uitkomsten van de test kunnen we nu nieuwe schetsen gaan maken. Tenzij uit de test blijkt dat we het probleem hebben opgelost. Dan kunnen we door naar de laatste stap uit het ontwerpproces.

Stap: Definitief maken

In deze stap maken we een development-ready-design. We zetten de puntjes op de i. Dit doe ik door het compleet maken van het visueel ontwerp, maar ook door het schrijven van user stories. Zo werk ik het ontwerp zo ver uit dat de development partij op basis hiervan het digitale product kan bouwen.

De basis van een stap

De basis van iedere stap is steeds hetzelfde, ongeacht wat voor soort stap het is. We kijken altijd eerst naar de inzichten uit de vorige stap. Daarna bepalen we op basis hiervan een doel voor de komende stap. Hierna gaan we aan de slag. Na afloop van de stap evalueren we de stap, en is er een go-no-go moment.

Steeds bijsturen

Doordat we deze kleine stappen van twee weken zetten, hebben we steeds de mogelijkheid om bij te sturen. Dit is essentieel bij digitale producten voor circulaire processen, waar we te maken hebben met complexe processen, en we voor heel veel dingen nog moeten uitvinden hoe ze werken.

Bewijzen

“Assumption is the mother of all f*ck-ups”. Daarom eindigen we iedere iteratie ronde met een test. Zo weten we wanneer we op de goede weg zijn, of wanneer we moeten bijsturen.

Iedereen betrekken

Tijdens het ontwerpproces betrekken we alle belangrijke stakeholders. We houden ze op de hoogte van de voortgang, en betrekken ze bij voor hen relevante beslissingen. Zo weet iedereen wat er gebeurt, en voelt iedereen zich onderdeel van het project.

Het ontwerp is klaar, en nu?

Als het ontwerp klaar is heb je natuurlijk nog geen digitaal product. In mijn netwerk heb ik diverse development partijen die dit kunnen ontwikkelen. Dit proces kan ik begeleiden als ontwerper, maar eventueel ook als productowner tijdens de development sprints.

Circulariteit is eigenlijk een digitaliseringsuitdaging

Ik ben Lútsen Stellingwerff, oprichter van Anders & Andersen. Ik ontwerp apps, websites, online applicaties en -platformen die grip geven op je circulaire processen. Want circulariteit is eigenlijk een digitaliseringsuitdaging. Ik praat hier graag met je over verder. Plan een online halfuurtje voor een eerste kennismaking en een eerste blik op jullie specifieke situatie.

Anders & Andersen

circular service design